Een aannemer controleren voor u tekent

Elk actief bedrijf in België heeft een ondernemingsnummer van tien cijfers, in de vorm 0123.456.789. Het staat op de offerte, op de factuur en op de website van het bedrijf — dat is een wettelijke verplichting, geen beleefdheid.

Een professional die dat nummer niet wil geven, weigert u de enige sleutel die alle openbare registers opent. Dat is op zich al informatie.

Let op voor een veelgemaakte verwarring: het Belgische btw-nummer, datzelfde nummer voorafgegaan door "BE", bestaat alleen als het bedrijf btw-plichtig is. Een bedrijf kan actief en volkomen in orde zijn zonder btw-plichtig te zijn.

De Kruispuntbank van Ondernemingen (KBO) is het officiële register van de Belgische ondernemingen. Haar openbare raadpleging geeft, voor een ondernemingsnummer: de benaming, de rechtsvorm, de begindatum, de status (actief of stopgezet), de zetel, de vestigingseenheden en de aangegeven activiteiten.

De status leest u eerst. Een "stopgezet" bedrijf dat nog offertes verstuurt is niet noodzakelijk fraude — een stopzetting kan recent zijn, of de activiteit kan door een andere structuur zijn overgenomen — maar het is een vraag die u stelt voor u een voorschot betaalt.

Vergelijk ook de benaming met die op de offerte. Een handelsnaam die verschilt van de wettelijke benaming is gebruikelijk en legitiem; twee verschillende entiteiten achter eenzelfde werf is dat niet.

VIES is de dienst van de Europese Commissie die voor een btw-nummer bevestigt of het vandaag geldig is in het land dat het heeft toegekend. Het antwoord is binair en gedateerd: geldig, of niet geldig.

Een ongeldig nummer heeft verschillende mogelijke oorzaken — een tikfout, een niet-btw-plichtig bedrijf, een geschrapte btw-plicht — en geen ervan valt uit het antwoord zelf af te leiden. Wat het antwoord wél zegt, is dat u om uitleg vraagt voor u een factuur betaalt waarop btw wordt vermeld.

VIES antwoordt soms "dienst niet beschikbaar". Dat is geen nadelig antwoord: het is het uitblijven van een antwoord, en zo moet u het herlezen in plaats van er een besluit uit te trekken.

Faillissementen en gerechtelijke reorganisaties zijn gepubliceerde rechterlijke beslissingen: zij verschijnen in het Belgisch Staatsblad, in het Centraal Register Solvabiliteit (RegSol) en, als rechtstoestand, in de gegevens van de KBO.

Een geopende procedure betekent niet dat het bedrijf is gestopt met werken — een gerechtelijke reorganisatie dient er net toe om voort te doen. Zij verandert wel wat een voorschot betekent: bij een faillissement is een particuliere klant een gewone schuldeiser, en een voorschot dat vóór het vonnis is betaald wordt zelden gerecupereerd.

Omgekeerd is een afgesloten procedure afgelopen. Die lezen als een actuele waarschuwing zou onjuist zijn, en dat is de fout die lijsten maken die zonder datum worden overgeschreven.

De KBO somt de aangegeven activiteiten van het bedrijf op in de vorm van NACE-codes: dakwerken, elektriciteit, pleisterwerk, ruwbouw. Een bedrijf waarvan geen enkele aangegeven activiteit overeenstemt met de voorgestelde werf verdient een vraag.

Maar een NACE-code is een aangifte, geen examen. Niemand controleert de vakbekwaamheid op het ogenblik van de codering, en de toegang tot het beroep verschilt per Gewest: Vlaanderen heeft de eis van beroepsbekwaamheid in 2018 afgeschaft, Brussel en Wallonië houden ze voor verschillende bouwberoepen aan.

Vrijwillige certificaten — VCA voor de veiligheid, de erkenning van aannemers voor overheidsopdrachten — beantwoorden nog weer andere vragen, en elk daarvan heeft hier zijn eigen gids.