Een aannemer inhuren in België wanneer u het systeem nog niet kent

Elk actief bedrijf in België draagt een ondernemingsnummer van tien cijfers, geschreven als 0123.456.789 en beginnend met 0 of 1. Het wordt toegekend bij de inschrijving in de Kruispuntbank van Ondernemingen (KBO) en verandert niet met de naam en niet met het adres.

Het Belgische btw-nummer is datzelfde nummer voorafgegaan door "BE", maar het bestaat alleen als het bedrijf btw-plichtig is. Een bedrijf kan actief en volkomen in orde zijn zonder geldig btw-nummer: dat is de meest voorkomende verwarring wanneer u aankomt uit een land waar de twee nummers er maar één zijn.

Die nummers staan op de offerte, op de factuur en op de website van het bedrijf — dat is een wettelijke verplichting, geen beleefdheid. De handelsnaam op een bestelwagen is daarentegen niet noodzakelijk de wettelijke benaming waaronder de entiteit in de registers verschijnt.

De openbare raadpleging van de KBO is gratis, vraagt geen account en bestaat in vier talen: Nederlands, Frans, Duits en Engels. U zoekt er op nummer, op naam, op adres of op NACE-BEL-activiteitscode; de fiche geeft de benaming, de rechtsvorm, de begindatum, de status actief of stopgezet, de vestigingseenheden en de aangegeven activiteiten.

VIES, de dienst van de Europese Commissie, beantwoordt een nauwere vraag: is dit btw-nummer vandaag geldig in het land dat het heeft toegekend? Het antwoord is binair en gedateerd, en de mogelijke oorzaken ervan vormen het onderwerp van de gids over het ongeldige btw-nummer.

De faillissementen en de gerechtelijke reorganisaties zijn dan weer gepubliceerde rechterlijke beslissingen: in het Belgisch Staatsblad, in het Centraal Register Solvabiliteit, en als rechtstoestand in de gegevens van de KBO. Een afgesloten procedure is afgelopen, en die lezen als een actuele waarschuwing is de meest voorkomende fout.

Het beginnende geschrift is de offerte: een beschrijving van de werken en de leveringen, een prijs, een datum en een aangekondigde geldigheidsduur. Eenmaal ondertekend legt zij de omtrek vast — wat in de prijs begrepen is en, vooral, wat er niet in begrepen is.

Voor de bouw of de aankoop van een te bouwen of in aanbouw zijnde woning omkadert de Wet Breyne de betalingen: het voorschot dat bij het sluiten van de overeenkomst wordt betaald mag niet meer bedragen dan 5 % van het totale bedrag, en de volgende betalingen gebeuren in schijven die de waarde van de reeds uitgevoerde werken niet mogen overschrijden.

Dezelfde wet legt een oplevering in twee tijden op: een voorlopige oplevering, die de voltooiing van de werken en de inbezitneming vaststelt, en daarna een definitieve oplevering minstens één jaar later. Buiten het toepassingsgebied van die wet is het het contract dat de oplevering regelt, maar het beginsel blijft hetzelfde — een oplevering is een schriftelijke en gedateerde vaststelling, geen handdruk op de werf.

Bij een renovatie is het normale btw-tarief niet het standaardtarief. De FOD Financiën voorziet een tarief van 6 % voor werken tot verbouwing, renovatie, verbetering, herstelling of onderhoud van een woning van meer dan tien jaar oud, die na de werken voor meer dan 50 % als privéwoning wordt gebruikt en rechtstreeks gefactureerd wordt aan wie ze in die hoedanigheid betrekt.

De ouderdom wordt berekend tussen de datum van eerste ingebruikneming van de woning en die van de eerste factuur van de werken. Sinds 1 juli 2022 is het de aannemer die op de factuur de elementen moet vermelden die het verlaagde tarief verantwoorden, en de klant beschikt over een maand om schriftelijk te betwisten.

De andere regel verrast in de andere richting. België kent een inhoudingsplicht op de factuur wanneer een bedrijf sociale of fiscale schulden heeft, beschreven in artikel 30bis; de RSZ en de FOD Financiën sluiten daarvan uitdrukkelijk de natuurlijke persoon uit die werken laat uitvoeren voor strikt private doeleinden. Een particulier die zijn woning renoveert moet dus niets inhouden, ook al blijft het officiële controle-instrument voor iedereen raadpleegbaar.

Een KBO-fiche bevat geen omzet, geen personeelsbestand, geen verzekering, geen geschil en geen klantenbeoordeling. De jaarrekeningen zoekt u bij de Balanscentrale van de Nationale Bank, en de verzekeringsattesten vraagt u aan het bedrijf zelf, liever vóór de werf dan erna.

De aangegeven activiteiten zijn NACE-codes die het bedrijf zelf heeft ingevoerd. Zij zeggen wat het zegt te doen, niet wat het kan, en de toegang tot het beroep behoort tot de Gewesten: de regel is niet dezelfde in Brussel, in Vlaanderen en in Wallonië.

Ten slotte is het ontbreken van een nadelig signaal een ontbreken, geen waarborg: het zegt dat de geraadpleegde registers op de vermelde data niets bijzonders zeiden. Het naleven van de termijnen en de kwaliteit van een chape staan nergens geschreven voor zij hebben plaatsgevonden, en dat hangt niet af van het land waaruit u komt.